Meer Horen van Muziek

Gabriel Fauré Na figuren als Rameau in de Barok, is het vooral de romantiek die in Frankrijk belangrijk is. Sain Saëns was bijvoorbeeld een van de belangrijke representanten van die periode. Een figuur die eruit springt is Gabriel Fauré, het was een veelzijdig componist die later een enorme start van dienst verwierf door de hoge kwaliteit en populariteit van zijn composities. Gabriel werd geboren in 1845 in Pamiers een stadje bij de Pyreneeën in Frankrijk als zoon van een onderwijzer en een moeder van verarmde adel. In ieder geval "hoog genoeg" om in de kerk achter een harmonium of orgel te kruipen. Zijn familie had niets met muziek, maar een oude blinde vrouw, zo gaat het verhaal, hoort hem spelen en tipt zijn vader dat hij talent heeft. Hij wordt naar een katholieke muziekschool (olv Niedermeier) in Parijs gestuurd. Hij is dan pas negen jaar. Zijn studie wordt gefinancierd door het bisdom en Gabriel krijgt een degelijke opleiding onder sobere omstandigheden. Als Niedermeier...

 Als vertegenwoordiger van de "klassieke periode", zo heet die tijd, behoort Joseph Haydn tot de grote drie. Die ander twee zijn Mozart en Beethoven. Alle drie woonden ze in Wenen en ze behoorden alle drie tot de Weense school. Haydn werd geboren op 31 maart 1732 en is voor zijn tijd oud geworden: 77jaar (31 mei 1809). Papa Haydn overleefde Mozart en kende dus ook Ludwig van Beethoven. Joseph werd geboren in Rohrau (niet zo ver van Wenen). Het was een boerendorp. Zijn vader was wagenmaker (net zoals mijn vader en opa). Zijn oom hoorde zijn stem en nam hem mee, naar een plaatsje verderop (Hainburg). Joseph bleek een mooie jongenssopraan te hebben. Met zijn broertje Michael (zeven jaar jonger) zong hij later in Wenen in het koor van de Stephansdom. Het bijzondere was dat het lang duurde voordat hij de baard in de keel kreeg (17jr!). Het leven van een koorknaap ging niet over rozen. Armoe troef en uitbuiting. Zijn "leermeesters" lieten die kids vaak honger leiden. Maar...

 Na al het modernisme, is het mooi om stil te staan bij een van de allergrootste pianocomponisten: Fredrik Chopin Hij werd geboren nabij Warschau in 1810 en overleed in Parijs in 1849. Hij is dus maar 38 jaar oud geworden. Het was een ziekelijke man met een enorm muzikaal talent, dat hij tijdens zijn leven mocht uitdragen. Hij was immens populair met zijn romantische muziek bij vooral dames. Met zijn composities en zijn spelbenadering heeft hij het pianospelen op zijn kop gezet. Het was hem vooral om de klank te doen van muziek en niet om technische hoogstandjes. In dat opzicht leek zijn visie overeen te komen met de ideeën van papa Wieck. Het ging hem ook vooral om de voordracht. Chopin ging daarin een stap verder. Zo vond hij de witte toonladders onvergeeflijk moeilijk (je hebt geen houvast) en spinde hij vooral zijn composities rond de zwarte toetsen. Onder het mom: maak gebruik van wat optimaal is en forceer dat niet. Maar laten we bij het begin beginnen: Chopin is een patriott...

Het heeft even geduurd, maar na achttienhonderd kwamen de Nederlanden op muziekgebied op gang. Dat kwam vooral omdat de cultuur zich verplaatste van de adellijken naar de gegoede middenstand. De komst van het concertgebouw in 1888 was daar een uitvloeisel van. We vinden veel van de toenmalige componisten terug op de naambordjes in de grote en de kleine zaal van dat concertgebouw. We beginnen met de Hagenaar Johannes Verhulst (1816-1891) . De jonge Jan had talent, maar zijn ouders zagen dat volstrekt niet zitten. Hij moest het drukkersvak in. Het aardige is dat hij bij een muziekuitgeverij terechtkwam en dan is de beer los, zeg maar. Hij kreeg zijn opleiding (als tienjarige op het conservatorium) in Den Haag (daar zat de chique). De rondreizende Felix Mendelssohn zag zijn Ouverture in b-klein (1835). Jan werd zijn leerling en vetrok naar Leipzig, waar hij ook orkesten leidde. Koning Willem II wilde hem hebben als dirigent van de hofkapel in Den Haag, kortom Jan werd heel belangrijk en ...