Meer Horen van Muziek

Het Clavichord Het Clavichord behoort tot de kleinste toets snaarinstrumenten die we kennen.  Het omvat zo'n vierenhalf octaven en is een echt tafel instrument, dat gebuikt werd als oefenstrument. Je kunt het nauwelijks horen en vereist veel luisteraandacht als je er life (elektronisch onversterkt) een concert op wilt volgen. Het Clavichord was er al aan het begin van de 15de eeuw en viel op door zijn relatieve eenvoud. Een harpischord en een klavecimbel zijn de grote broers van dit instrument. De aanslag van het instrument is wel bijzonder. Aan het eind van de toets zit een messing plaatje (dat het "tangent"), dat het eind van de snaar aanslaat en op de snaar blijft staan, waardoor de snaar trilt dus tussen dit aanslagpunt en de bevestigingspen aan de andere kant ("de brug"). Het betekent ook dat als je harder aanslaat er ook iets meer geluid uitkomt (ook al is het zacht!). Een ander fenomeen is, dat wanneer je de toets een beetje heen en weer haalt, ook het pl...

 Ik ga nog een stapje in de tijd terug doen en wil naar de Duitse romantiek gaan en omdat we de familie Mendelssohn (Felix en Fanny) nog niet behandeld hebben, zijn zij bij uitstek geschikt om die periode te behandelen. Daarnaast  is Felix degene geweest, die het werk van JS Bach boven water heeft gehaald en daar zijn velen hem dankbaar voor. Fanny werd geboren op 14 november 1805 en Felix op 3 februari 1809. Hun grootvader Moses was een bekend filosoof en een orthodoxe jood. Zijn liberale zoon Abraham werd bankier en was steenrijk geworden. Hij verliet zijn joodse geloof en werd protestant (dan maakte je in het leven meer kans) en daarmee ook weer zijn kinderen, waaronder Felix en Fanny, die protestants zijn gedoopt. Vader Abraham was weliswaar rijk, maar niet zo bekend en klaagde wel eens dat hij ooit een bekende vader had en daarna een bekende zoon..... Hoe het ook zij, F&F kregen een protestantse opvoeding en waren uiterst begaafd. Fanny was zelfs beter dan Felix volge...

 We keren weer terug naar de Romantiek met iemand die leefde tot in de impressionistische tijd. We hebben het over Camille Saint Saëns, een starre behoudende man, die wel prachtige muziek heeft geschreven. Iedereen kent de Zwaan of zijn danse macabre. Saint-S wordt in 1835 in Parijs geboren. Zijn vader was ambtenaar, maar die stierf toen Camille drie maanden oud was. Zijn moeder en zijn oudtante voedde het ventje op. Het kind bleek talent te hebben, en speelde op 11-jarige leeftijd al alle Beethoven sonates! Het was eigenlijk, wat wij nu een homo-universalis noemen: hij sprak Latijn, deed aan natuurwetenschappen en ging op zijn dertiende naar het conservatorium, en dat was wel erg jong. Ik zag wel dat hij op zijn 5de al iets componeerde, maar terugvinden is twee. Daarom een vroeg opus nummer 3: Bagatelle 2de (niemendalletje), Camille wordt op een lijn gezet met Mozart als het gaat om zijn wonderkind aspiraties. Op het Parijse conservatorium werden vooral organisten opgeleid, meer ...

Francis Poulenc  Francis Poulenc werd geboren in 1899 in Parijs en leefde tot 1963 (ook Parijs). Het is dus echt een 20ste eeuwse componist. Hij komt uit een steenrijke familie (Farmacie), terwijl zijn moeder goed piano speelde (Jenny Royer). Hij kreeg een goede opleiding op een eliteschool en kwam al snel in het wereldje van schrijvers terecht zoals Cocteau, Apollinaire etc. Niet gehinderd door enige kennis begint hij te componeren. We kennen uit deze periode Le bestiaire, een cyclus van korte liederen over beesten. We horen de dromedaris met zijn wankele pas  en de bluppende Karper  (impressionisme van de beste soort). Poulenc werd lid van de Le Six (met oa Milhaud en Honegger). Dit groepje verzette zich tegen de romantiek EN het impressionisme van Debussy et al. We luisteren naar iets uit decyclus Rhapsodie Nègre. Het was in deze tijd gebruikelijk om te citeren uit Afrikaanse invloeden (denk aan Petit Negre van Debussy). Het stuk werd voor het eerst uitgevoerd in Pari...